Logo
Saturday, 4th February 2023 || २१ माघ २०७९, शनिबार

झोलमल कसरी बनाउने र यसका फाइदाहरु

krishireview
२०७८ असार ७ , सोमबार ०८:०६ मा प्रकाशित | १३७८ पटक पढिएको

रासायनिक मलको प्रयोगले हामीलाई प्रशस्त मात्रामा उत्पादन त दिन्छ तर त्यसले मानवको स्वास्थ्य,वातावरणको स्वास्थ्य र माटोको उर्वराशक्ति मा नकारात्मक असरहरू पुर्याइरहेको हुन्छ।तसर्थ त्यसो हुन नदिनको लागि हामिले रासायनिक मल प्रयोग नगरी झोलमल प्रयोग गर्न सक्छौ।झोलमलले बिरुवालाई खाद्य तत्व दिनुको साथै रोग र किराको प्रकोपबाट पनि बचाउन मद्धत गर्छ।

विभिन्न किसिमको अमिलो, तितो, टर्रो स्वाद भएका बोटबिरवाहरु जस्तै बकाइनो,नीम, तितोपाते,असुरो,बोझो,सुर्ती,वनमारा, लहरे तरकारीका पातहरू तथा गाईभैसीको पिसाब,गोबर प्रयोग गरेर बनाईने मललाई झोलमल भनिन्छ।यसलाई कतिपय ठाउँमा चिया मल तथा गीति मल पनि भन्ने गरीन्छ।

झोलमल बनाउँदा प्रयोग गरिने सामानहरू

  • वनस्पतिहरुमा नीम, तितेपाती,लसुन,असुरो, खिर्रो, बकाइनो,हजारी फूल,खुर्सानी,टिमुर,सिस्नु,कागती घाँस,मेवा,तप्रे,प्याज,तुलसी, इपिल इपील आदि
  • काचो गोबर,खरानी, गाईभैंसीको पिसाब
  • ड्रम वा खाल्डो बनाउने सामानहरु जस्तै कोदालो,साबेल आदि

झोलमल कसरी बनाउने

  • सर्वप्रथम यदि खाल्डोमा बनाउने हो भने कति लिटरको बनाउने हो सही अनुसारको खाल्डो तयार पार्ने ,तयार गरेको खाल्डोमा प्लास्टिक बिछाउने
  • आफुले संकलन गरेको वनस्पतिहरू कुहिन सक्ने कलिलो डाँठ र पातलाई मसिनो गरि काट्ने
  • ती काटेको पात र डाँठलाई ड्रम वा खाल्डोमा खादेर आधा भन्दा बढी राख्ने ,त्यस खाल्डोमा १०० लिटरको बनाउने हो भने काचो गोबर ५ केजी,गहुँत ५ लिटर र केही खरानी राख्ने।गोबर र खरानीलाई कपडा वा बोरामा पोको पारेर राखेमा राम्रो हुन्छ
  • यसरी राखिसकेपछि ती वस्तुलाई डुब्ने गरी पानी भर्ने
  • यदि ड्रममा बनाएको छ भने विर्कोले टम्म कस्ने र खाल्डोमा बनाएको छ भने घाम र पानीबाट जोगाउन छाप्रो बानाउनु पर्छ
  • यो मल गर्मीको समयमा ७ दिन र हिउँदमा १५-२१ दिन भित्रमा तयार हुन्छ।झोलमल कालो भएर गन्ध आउने भएपछी झोलमल तयार हुन्छ।

झोलमल तयार भएको भनेर थाहा पाउने तरिका

चिया जस्तो रंग भई कडा गन्ध आउँछ।यसरी प्रयोग गर्दा रोग ( दुसिजन्या)कीराहरू (लाहि,धमिरा,कमिला, पतेरो)बाट बचाउन सकिन्छ एबम् बिरुवालाई आवस्यक खाद्य तत्व दिन्छ।

झोलमल प्रयोग गर्ने विधि

माटोमा चिस्यान कायम राख्ने र कीराबाट समेत बालीलाई बचाउने भएकाले यसलाई कीरा लाग्ने समयमा पटक–पटक छर्नु पर्दछ । झोल मल कलिलो एवं हुर्केको बिरुवा दुवैमा छर्न सकिन्छ । यसरी तयार गरिएको विषादी निकै कडा हुने भएकाले यसलाई प्रयोग गर्दा पानीमा मिसाएर मात्र प्रयोग गर्दा उत्तम हुनेछ । नर्सरीमा भएका र भर्खरै रोपेका ससाना बिरुवामा हाल्न १ लिटर विषादीमा १९ लिटर पानी हाल्नु पर्छ भने हुर्की सकेको बिरुवामा १ लिटर विषादी मा ४ लिटर पानी हाले पुग्दछ । रोग लागेका बालीमा मात्र विषादी हाल्दा पुग्छ । यदि फलहरू लागिसकेको बोट छ भने जरामा र फेदमा हाल्नु पर्दछ । बिरुवाले कीरा मार्ने विषादी जराबाट सजिलै लिन सक्छ । यसोगर्दा फलमा विषादीको गन्ध आउने र हेर्दा नराम्रो समेत देखिँदैन । घरेलु झोल मल हप्तामा एकचोटि नियमित रुपमा हाल्यौं भने बालीमा लाग्ने रोग र शत्रुकीरा सजिलै नास हुन सक्छ भने मित्रकीरालाई कुनै असर पर्दैन।

झोलमलको प्रयोगले हुने फाइदाहरु

  • झोलमल बनाउँदा खेरी हामीले आफ्नै वरिपरि पाईने वनस्पति र घरमै पाईने गोबर मल र गाईभैसीको पिसाब प्रयोग गरिने भएकोले यो एकदम सस्तो हुन्छ र यसलाई हामीले सरल तरिकाले घरमै पनि बनाउन सक्छौ
  • झोलमल प्रयोग गर्दा मानव स्वास्थ्यमा तथा वातावरणमा कुनै प्रकारको नकारात्मक असर नदेखाई मानव स्वास्थ्यलाई होस या वातावरणलाई निकै नै फाइदाजनक परिणाम देखाउँछ ।

यसले बालीलाई चाहिने आवस्यक मल पुर्याउनको साथै रोग र कीराहरूको नियन्त्रण गर्नमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ। आफ्नो वरिपरि पाईने वनस्पति प्रयोग गरी घरमै सजीलैसँग बनाउन मिल्ने र यसले वातावरण स्वास्थ्य,मानव स्वास्थ्य,माटोको उर्वराशक्ति मा नकारात्मक असर नगर्ने भएकोले आजभोलि यो कृषकहरू माझ प्रिय बन्दै आएको छ ।

प्रतिक्रिया

झोलमल

ट्रेन्डिङ ( साप्ताहिक )

लोकप्रिय छुटाउनुभयो कि ?