Logo
Monday, 3rd October 2022 || १७ असोज २०७९, सोमबार

अब धानको नर्सरी राख्ने समय हो; जानिराखौ बिभिन्न नर्सरी व्यवस्थापन

krishireview
२०७८ जेठ १३ , बिहीबार ०८:०५ मा प्रकाशित | ९४० पटक पढिएको

धानको बिउ नर्सरी ३ तरीकाले गर्न सकिन्छ | हेर्नुहोस् कसरी राख्ने स्वस्थ्य र उचित धानको बिउ |

१. भिजेको नर्सरी:

नर्सरी क्षेत्र: 

परम्परागत विधिमा एक हेक्टेयर बिरुवा रोपणको लागि २० सेन्ट (८०० वर्ग मिटर ) जग्गा क्षेत्र चयन गर्नुहोस्।

एसआरआई(SRI) को लागी नर्सरी क्षेत्र १०० वर्ग मिटर/हेक्टर प्रतिशत वा १ प्रतिशत/एकर|

नर्सरीको तयारी

यस क्षेत्रमा एक निश्चित पानी आपूर्ति र एक कुशल जल निकासी प्रणाली हुनु पर्छ।

यो दुईपटक सुक्खा सुकाउनुपर्दछ र १ टन एफवाईएम लागू गर्नुहोस् वा २० सेन्ट नर्सरीमा कम्पोस्ट कम्पोस्ट गर्नुहोस् |

पछि, यो सिँचाइ गरिनु पर्छ र अर्को दुई दिनसम्म भिजाउनुपर्दछ।

पछि यसलाई दुईपल्ट फुल्काउनुपर्दछ र यो हिल्याउने एक हप्ताको अन्तराल पछि दोहोर्याउन सकिन्छ।

कम उर्वर नर्सरी माटोमा रोपेको २०-२५ दिनमा बिरुवालाई बाहिर निकालिनुपर्दा DAP ४० केजी लगाउने बेला(Basal) प्रयोग गर्न सिफारिस गरिन्छ, र यदि सजीलै उपलब्ध छैन भने, सिधा मल १६ केजी यूरिया र १२० केजी सुपर फास्फेट प्रयोग गर्नुहोस्।

समतलीकरण र अन्तिम पुडलिंग गरेपछि २.५  मिटर चौडाई सुविधाजनक लम्बाइ (८-१० मीटर) को बेड बनाउनुपर्नेछ,

दुई खाटको बीचमा ३०-५० सेन्टीमिटर च्यानलहरू छोड्नुहोस्।

अंकुरित बिउलाई बिरुवामा रोप्नुहोस्।

२. डापोग / म्याट नर्सरी

म्याट नर्सरी बिरुवा माटोको मिक्सको एक तहमा स्थापित हुन्छ, फर्म सतहमा मिलाइन्छ (कंक्रीट फ्लोर/पोलिथिन शीट /बिउ ट्रे)। बिरुवा रोपाइँको लागि १४-२० दिन भित्र तयार हुन्छ (DAS)।

नर्सरी क्षेत्र

आवश्यक नर्सरी क्षेत्र १०० वर्ग मिटर/हेक्टर वा ५ वर्ग मिटर/रोपनी

नर्सरी बेडको तयारी

कुशल जल निकासी प्रणालीको साथ पानी स्रोतको नजिक स्तर क्षेत्र छान्नुहोस्। सतहलाई केराको पातले मध्य-रिब हटाइएको वा पोलीथिलीन पाना वा कुनै लचिलो सामग्री वा सिमेन्ट फ्लोरको साथ छोप्नु पर्छ ताकि बिरुवा जरालाई तलको माटो तहमा छिर्न नदिन।

माटो मिश्रण को तयारी          

 चार(४) घना मिटर  माटोको मिक्स मिश्रण प्रत्येक १००वर्ग मिटर नर्सरीको लागि आवश्यक छ। ७०% माटो + २०% राम्ररी विघटित प्रेसमड /बायो-ग्यास घोल/FYM + १०% धानको भुस। माटो मिश्रणको साथ १.५  केजी पाउडर DAP वा २ किलोग्राम १७-१७-१७ NPK  मल समावेश गर्नुहोस्।

.  माटोको मिश्रण भर्दै           

०.५  मीटर लामो, १ मिटर चौडा र ४ सेमी गहिराइको काठको फ्रेम राख्नुहोस् ; प्लास्टिकको पाना वा केरा पातहरूमा  बराबर खण्डहरूमा विभाजन गर्नुहोस्, माटोको मिश्रणले फ्रेम माथिल्लो भागमा भर्नुहोस्।

.  बीज पूर्व अंकुरण(Pre-Germinating Seed)

२४ घण्टाको लागि बीउ भिजाउनुहोस्, २४ घण्टासम्म भिजेको बिउलाई इन्कुबेटरमा राख्नुहोस(वा अध्यारोमा सुकाउनुहोस) र रोप्नुहोस्, जब बीउ पलाउँदछ र रेडिकल (बीज जरा) २  मिमी लम्बाइमा बढ्छ र सुख्खा माटोले ५ mm मोटाइमा त्यसलाई छोप्नुहोस्।

 सुख्खा नर्सरीनर्सरी क्षेत्र:

८०० वर्ग मिटर/हेक्टर वा ४० मिटर/रोपनी   नहरको पानी वा पर्याप्त पानी उपलब्ध नभएको क्षेत्रमा ढिलाइ भएको समयमा यस प्रकारको नर्सरी सजिलो हुन्छ।

नर्सरी बेडक तयारी

क्षेत्र सुक्खा बनाइन्छ र ५-६ पटक जोतिइन्छ उत्तम माटोको लागि।बालुवा र बलिया माटो स्थिति संग नर्सरी क्षेत्र यस प्रकारको नर्सरी को लागी अधिक उपयुक्त छ।१ देखि १.५ मिटरको फराकिलो चौंडाई र च्यानलहरू गठन गर्न सकिन्छ। लम्बाई ढलान र माटो अनुसार हुन सक्छ।पलंग तयार गरेपछि तिनीहरूलाई भिजाउनुपर्दछ र १ टन पाकेको गोब्रे मल (FYM), २.५  केजी P(फस्फोरस) र २ केजी पोटाश(K) हाल्नुपर्छ।सुख्खा बीउ रोप्नुहोस । बीउ बालुवा र राम्रोसँग पाकेको गोब्रे मल मलले छोप्नुहोस |

 बीज दर

एसआरआई(SRI) विधि: ७-८ किलोग्राम प्रति हेक्टर (सबै प्रकार र संकरहरूको लागि)

३. परम्परागत विधि

३० किलोग्राम लामो अवधिका प्रजातिहरूको लागि ४० केजी मध्यम अवधिका प्रजातिहरूका लागिछोटो अवधि प्रजातिहरूको लागि ६० केजीहाइब्रिडका लागि २० किलोग्राम | 

बिउको उपचार

ढुसीनाशकको ​​साथ बीज उपचार: ४ ग्राम/किलोग्राम बीउ छर्नु अघि क्याप्टन वा थाइरमले २४ घण्टामा बीजहरू उपचार गर्नुहोस् । यस सुख्खा बीज उपचारले बिरुवालाई ४० दिनसम्म बिउ रोक्न सक्ने बिमारीजस्ता ब्लास्ट जस्ता सुरक्षा प्रदान गर्दछ।  

स्रोत:एग्रीटेक नेपाल 

प्रतिक्रिया

धान बीउ धान रोपाइ

ट्रेन्डिङ ( साप्ताहिक )

लोकप्रिय छुटाउनुभयो कि ?